Vandaag is het 80 jaar geleden dat Mala Zimetbaum is geëxecuteerd in Auschwitz. Zimetbaum is in Polen geboren, maar haar gezin ontvlucht het land wegens de toenemende jodenhaat in de regio. Zo belanden ze in 1926 in Antwerpen, waar Mala op school blijk geeft van grote intelligentie en begaafdheid. Ze is ook actief in het joodse verenigingsleven in Antwerpen. In 1942 werkt Mala in Brussel - in Antwerpen kon ze niet meer aan de slag als joodse, in Brussel maakte men hier een minder groot probleem van. Wanneer ze op een dag terugkeert van haar werk, wordt ze bij een razzia in Antwerpen-Centraal aangehouden en naar Fort Breendonk gebracht. Elf van de honderden aangehouden joden worden enkele dagen later naar de Dossinkazerne gebracht. Hier gaan de vrouwen aan de slag als typiste: van vroeg in de ochtend, tot in de late uurtjes schrijven ze de namen van de joden op die langs hun bureau passeren. Niemand weet op dat moment wat er aan de hand is en waar de treinen waar de joden op gezet worden naartoe gaan. Geheel tegen de verwachtingen in - typiste Eva Fastag kon vb. tot de bevrijding in de Dossinkazerne blijven, waar de joodse vrouwen het als werknemers niet zo slecht hadden als de rest van de joodse bevolking - moet Mala op 15 september 1942 (vandaag 82 jaar geleden) haar eigen naam op de lijst voor Transport X zetten. Samen met 1048 joden wordt ze gedeporteerd naar Auschwitz. Hier springt ze in het oog van SS-Oberhaufseherin Maria Mandl, die haar benoemt tot haar boodschapper en tolk. Dit brengt behoorlijk wat privileges met zich mee voor Mala, die zich hierdoor wat vrijer kon bewegen in het kamp. De getuigenissen over de verzetsactiviteiten van Mala spreken elkaar soms tegen, maar over één ding zijn de getuigen het wel eens: Mala zet deze privileges in de eerste plaats in om het leven voor andere gevangenen ook een beetje makkelijker te maken. Zo kan ze met risico voor eigen leven andere vrouwen redden van de gaskamers, geeft ze de gevangen stiekem eten of een goed paar schoenen, maar bovenal is ze een vriendelijk gezicht voor de vrouwen die net het kamp worden binnengebracht en spreekt ze deze vrouwen moed in.

(Lees verder in de comments)

Image